همگان جزو شناخته شده‌ترين كتب اخباريان به شمار مىرود ، از اخبار و داستان‌هاى خرافى و شگفت‌آورى كه هرگز در كتاب‌هاى ديگر اماميه نمىتوان نظير آنها را پيدا نمود لبريز است ، « 1 » و منبع اصلى قول به تحريف در سطحى گسترده همين كتاب است « 2 » كه منبع اصلى محدث نورى در كتاب فصل الخطاب قرار گرفته است . « 3 » مرحوم جزايرى در مقام تضعيف قرائات معروف مىگويد : « گردن نهادن به تواتر قرائات سبع باعث مىشود اخبار فراوان بلكه متواترى را كه بر وقوع تحريف در قرآن چه از حيث صورت ، چه از نظر ماده و چه از حيث اعراب دلالت دارند ناديده بگيريم » . « 4 » او معتقد است در قرآن آياتى در مدح آل پيامبر و ائمه اطهار عليهم السّلام و افشاى رسوايىهاى منافقين و يادكرد كژىهاى ايشان - آن هم با صراحت - وجود داشته كه پس از رحلت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از قرآن حذف شده است . « 5 » او به همين مناسبت مىگويد : « در بعضى از اخبار آمده است كه آيه « أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى » « 6 » نخست چنين بوده است : « ألست بربكم و محمد نبيكم و على إمامكم قالوا بلى » اما بعدها [ به دلايل سياسى ] ، بخش ميانى آيه حذف شده است ؛ چنان كه در بقيه آيات هم ، چنين دخل و تصرفاتى صورت گرفته است » . « 7 » البته چنين روايتى وجود ندارد و هرچه دنبال كرديم اثرى از آن در كتب معروف نيافتيم . شايد اين روايت افسانه‌اى را از طريق « معمّر ابو الدنيا » دريافت كرده باشد .

--> ( 1 ) . در چاپ نخست اين كتاب پاره‌اى از اين داستان‌هاى خرافى را آورده بوديم اما در اين چاپ و چاپ‌هاى بعدى نيازى به ذكر آنها نمىبينيم . ( 2 ) . ر . ك : الانوار النعمانيه ، ج 2 ، ص 357 و ج 1 ، ص 97 ، 98 و 277 . ( 3 ) . ر . ك : فصل الخطاب ، ص 250 . ( 4 ) . ر . ك : الانوار النعمانيه ، ج 2 ، ص 357 . سيد طباطبايى در حاشيه آن ، اين نتيجه‌گيرى شگفت‌آور را كه تماما با مذهب اماميه مخالف است ، به زيبايى تمام پاسخ داده است . ( 5 ) . ر . ك : الانوار النعمانيه ، ج 1 ، ص 98 - 97 . به‌زودى جواب اين پندار را خواهيم گفت . در روايت ابو بصير از امام صادق عليه السّلام آمده است كه نام ائمه - صريحا - در قرآن نبوده است ر . ك : الكافى ، ج 1 ، ص 286 . ( 6 ) . اعراف 7 : 172 . ( 7 ) . الانوار النعمانيه ، ج 1 ، ص 277 . مرحوم قاضى طباطبايى در پاورقى كتاب مذكور پاسخ شايسته‌اى بدان داده است .